Wat trek je aan en wat neem je mee naar Trolltunga: een paklijst laag voor laag
Voor Trolltunga draag je wol op je huid, neem je een isolerende middenlaag mee en een waterdichte, winddichte jas en broek, en loop je op stevige wandelschoenen. Pak ruim eten in (eet ongeveer om de twee uur), minstens 1,5 liter water om mee te beginnen, een hoofdlamp, een zonnebril en zonnebrandcrème met een hoge factor, een muts en handschoenen, een kleine EHBO-set en een opgeladen telefoon. Dat is de korte versie, en die geldt op een warme ochtend in juli net zo goed als in september: Trolltunga AS, het bedrijf in handen van de gemeente Ullensvang dat het pad beheert, waarschuwt dat het weer ook op zonnige dagen snel kan omslaan, en dat het boven in de bergen altijd kouder is dan beneden bij de fjord.
De lange versie doet ertoe omdat de wandeling lang is. Vanaf P2 Skjeggedal is het heen en terug 27 km en ben je 8–12 uur onderweg; vanaf P3 Mågelitopp is het 20 km en 7–10 uur. Wat je meeneemt, draag je de hele dag, en wat je achterlaat, vind je op de berg niet. Hieronder staat een lijst laag voor laag, wat er verandert aan het begin en eind van het seizoen, wat je in de auto laat en waar je huurt wat je zelf niet hebt.
De paklijst in één oogopslag
| Wat | Waarom | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Wollen basislaag | Houdt je warm als je nat bent van zweet of regen | Geen katoen |
| Middenlaag | Warmte tijdens pauzes en op de hoogvlakte | Wollen trui, fleece of synthetische jas |
| Waterdichte, winddichte jas | Wind en regen op een open hoogvlakte | Volgens Trolltunga AS een must |
| Waterdichte overbroek | Regen en koude wind | Onmisbaar als er regen voorspeld is |
| Stevige wandelschoenen | Rots, moeras, modder en late sneeuw | Vóór de reis ingelopen |
| Reservesokken | Natte voeten zijn koude voeten | Wol |
| Muts en handschoenen | De hoogvlakte is kouder dan het dal | Ook in de zomer |
| Zonnebril, zonnebrandcrème, pet | Zon op sneeuw en kale rots | Hoge SPF |
| Eten | Energie voor een lange dag | Eet ongeveer om de twee uur |
| Water | 1,5 liter om mee te beginnen | Bijvullen pas na Floren |
| Hoofdlamp | De afdaling is het lange deel | Plus reservebatterijen |
| EHBO-set, telefoon | Jezelf en anderen helpen | 112 bij noodgevallen |
| Afvalzak | Alles gaat weer mee naar beneden | Gebruikt wc-papier ook |
Waarom het weer bepaalt wat je meeneemt
Het grootste deel van de wandeling ligt op een hoge hoogvlakte. Ben je de steile klimmen voorbij, op ongeveer 900 meter, dan blijft het pad hoog, open en onbeschut tot aan de rotstong op 1.180 meter. Er zijn geen bomen en er is geen dorp om in te schuilen. Trolltunga AS zegt het eenvoudig: wandel nooit bij harde wind, zware regen of mist, en kijk altijd naar de weersverwachting voordat je vertrekt.
Trolltunga Active, een van de twee gidsenbedrijven bij het beginpunt, beschrijft wat dit voor je kleding betekent. Je kunt in het dal in zomerse temperaturen beginnen en op de berg bij grote sneeuwvelden uitkomen. De temperatuur kan bedriegen, want de wind speelt een grote rol in hoe koud het voelt. Op regenachtige dagen maken lage temperaturen en koude wind de wandeling ook in de zomer zwaar, en op een zonnige dag sta je volop in de zon, dus moet je rekenen op uren zon en blijven drinken. Hun vuistregel: bereid je voor op de slechtste omstandigheden zonder je rugzak te overladen, want gewicht doet er veel toe als je energie wilt sparen.
Voor het beeld per maand lees je onze gidsen over Trolltunga. Voor deze pagina gaat het erom dat een goede weersverwachting geen reden is om je jas in de auto te laten.
De basislaag: wol, geen katoen
De laag op je huid doet het meeste werk. Trolltunga AS raadt het hele jaar door wol aan, om een praktische reden: wol warmt als het koud is en verkoelt als het warm is, en als je nat wordt, houdt het je warm. Het advies voor de binnenste laag is een dun, isolerend shirt, bij voorkeur van wol, omdat wol goed isoleert, ook als het nat en bezweet raakt.
Katoen moet je vermijden. Trolltunga AS wijst erop dat katoen al zijn isolerend vermogen verliest zodra het nat wordt, en op een klim als Gryteskaret ga je zweten, wat het weer ook doet. De lijsten van Trolltunga Active zeggen hetzelfde, vetgedrukt: gebruik geen katoen, want nat is het ijskoud. Een katoenen T-shirt dat bovenaan de eerste klim doorweekt is, laat je de rest van de dag bij elke pauze rillen.
- Boven: een dun shirt met lange mouwen van merino of andere wol. Synthetische sportshirts drogen ook snel, maar wol is de eerste keus van het bedrijf.
- Benen: een wandelbroek die snel droogt; aan het begin of eind van het seizoen een wollen legging eronder.
- Sokken: wollen wandelsokken, en een reservepaar in een plastic zakje.
De middenlaag: warmte voor de pauzes
De middenlaag trek je aan als je stopt. Op de hoogvlakte koel je tijdens een lunchpauze in de wind binnen een paar minuten af, en de fotorij bij de rotstong kan in het hoogseizoen op een doordeweekse dag rond het middaguur betekenen dat je 30–45 minuten staat te wachten.
Trolltunga AS noemt de mogelijkheden: een wollen trui, donsjas, fleece of PrimaLoft-jas. Het maakt daarbij één nuttig onderscheid. Een PrimaLoft-jas (synthetisch) isoleert ook als hij nat wordt, terwijl een donsjas zijn isolerend vermogen verliest als hij nat wordt. Op een dag met voorspelde buien is synthetisch de veiligere keus; op een droge, koude dag is dons lichter voor dezelfde warmte.
De buitenlaag: waterdicht en winddicht
Trolltunga AS noemt waterdichte en winddichte buitenkleding een must, omdat de wind in de bergen behoorlijk koud kan worden. Dat betekent een echte regenjas met capuchon, geen licht windjack dat alleen een buitje tegenhoudt, en een waterdichte overbroek als er ook maar enige regen voorspeld is. Trolltunga Active zet een wind- en waterdichte overbroek op de lijst voor elke dag met regen en lage temperaturen.
De kunst met een regenjas is er niet in te zweten. Trolltunga AS raadt aan de ventilatieritsen van je jas open te doen of je middenlaag uit te trekken voordat je aan een klim begint. Trek lagen aan als je stopt en uit voordat je bergop gaat, dan blijf je de hele dag droger.
Schoenen en voeten
Schoeisel is wat mensen het vaakst verkeerd kiezen. Het pad is goed onderhouden en duidelijk gemarkeerd, maar het bestaat uit rots, grind, treden en moeras. Visit Norway merkt op dat je op verschillende plekken nat moeras, modder en water oversteekt, en Trolltunga AS raadt stevige wandelschoenen aan omdat er in sommige jaren zelfs tegen het eind van juni nog sneeuw op de berg kan liggen.
- Wandelschoenen, geen sneakers. Steun rond de enkel helpt: de meest voorkomende blessure op het pad is een verstuikte enkel.
- Ingelopen. Een dag van 20 km of 27 km is niet de plek om nieuwe schoenen in te lopen.
- Waterdicht als het kan, voor de moerassige stukken en late sneeuw.
- Blarenset: pleisters of tape, aanbrengen bij de eerste plek die gaat schuren.
Heb je last van je knieën, denk dan goed na voordat je gaat. Trolltunga Active zegt dat zijn wandeling met gids niet geschikt is voor mensen met knieproblemen, en juist bij de lange afdaling gaan knieën klagen. Wandelstokken helpen op de terugweg; bij de tochten met gids zijn ze inbegrepen.
Eten: meer dan je denkt
Trolltunga AS raadt aan in de bergen ongeveer om de twee uur te eten en waarschuwt dat je sneller een ongeluk krijgt als je moe bent en je concentratie verliest. Een dag van tien uur verbruikt veel meer energie dan een gewone dag, en op de berg kun je nergens iets kopen.
- Lunch: twee stevige broodjes of wraps, meer dan je thuis zou eten.
- Tussendoortjes: noten, chocolade, fruit, energierepen. Trolltunga AS noemt energierijke snacks als chocolade en fruit.
- Iets zouts voor lange, warme dagen.
- Iets lekkers voor op de rotstong. Het wachten op de foto is een goed moment om te lunchen.
De zomerlijst van Trolltunga Active is simpel: veel eten, zoals broodjes, noten, chocolade en een banaan. Voor de winter vraagt het minstens het dubbele van wat je op een gewone dag zou eten.
Water: hoeveel je meeneemt en waar je bijvult
Trolltunga Active vraagt dagwandelaars in de zomer 1,5 liter water mee te nemen, dat je op een paar plekken langs het pad kunt bijvullen. Trolltunga AS zegt waar wel, en waar niet:
- Vul je fles bij P2 Skjeggedal, bij de parkeerplaats, voordat je vertrekt.
- Vul niet bij bij de hutgebieden. Dat water is niet veilig om te drinken.
- Wacht tot de eerste noodhut vlak voor Floren, ongeveer halverwege Trolltunga, voordat je water uit beekjes neemt.
- Vul liever niet bij vlak bij Trolltunga zelf.
- Kies stromende beekjes boven meren, en wees voorzichtig na zware regen, als het water veel verontreinigingen kan bevatten.
Het water in de wildernis wordt niet getest, dus Trolltunga AS kan niet garanderen dat het veilig is. Veel wandelaars drinken het; sommigen nemen een filter of zuiveringstabletten mee. Hoe dan ook wijst de Noorse bergcode erop dat je lichaam bij inspanning meer vocht nodig heeft dan je dorst doet vermoeden, dus drink voordat je dorst krijgt. Op een warme, heldere dag is 1,5 liter tussen twee keer bijvullen een minimum, geen streefgetal.
Bescherming tegen de zon
Het voelt vreemd om zonnebrandcrème in te pakken voor een berg waar mensen worden gered vanwege de kou, maar allebei geldt. Trolltunga AS waarschuwt dat je, ook als de wind koel is, kunt verbranden zonder dat je het merkt tot het te laat is, en vraagt je je huid te bedekken en zonnebrandcrème met een hoge factor te gebruiken. Omdat er tot ver in juni sneeuw ligt, vraagt het je ook een zonnebril en zonnebrandcrème met een hoge SPF mee te nemen. Een pet of hoed met een rand, een zonnebril en een klein tubetje zonnebrandcrème wegen bijna niets.
De hoofdlamp en de afdaling
Een hoofdlamp staat niet voor niets op elke lijst. Trolltunga AS zegt dat je er voor je veiligheid een meeneemt, omdat de afdaling zwaar kan zijn, vooral als je moe bent. Veel ongelukken gebeuren op de terugweg, als wandelaars moe zijn, en in september gaat de zon in Odda op de 1e om 20:37 onder en op de 30e om 19:09. Een late start, een lange rij en een trage afdaling kunnen ervoor zorgen dat je de laatste afdaling in de schemering loopt.
Neem een hoofdlamp met nieuwe batterijen mee, en reservebatterijen; de Noorse bergcode herinnert je eraan dat gps en andere elektronische hulpmiddelen nuttig zijn, maar alleen met reservebatterijen. De zaklamp van je telefoon is geen vervanging, want je hebt de telefoon nodig voor de kaart en, als het zover komt, voor 112.
Veiligheidsspullen
Niets hiervan is zwaar, en alles verdient zijn plek op een lange dag:
- EHBO-set met pleisters, blarentape, een verband en pijnstillers. De bergcode vraagt je er een mee te nemen, zodat je jezelf en anderen kunt helpen.
- Telefoon, volledig opgeladen, plus een kleine powerbank. Sla de noodnummers op: 112 politie, 113 medisch, 110 brandweer.
- De kaart van het pad, gedownload. De kaart van Trolltunga AS toont de dichtstbijzijnde noodhut, de aanbevolen kampeerplekken en de plekken met stromend water.
- Iets opvallends: de bergcode stelt een reflecterend hesje of een hoofdlamp voor, zodat reddingswerkers je kunnen vinden.
- Een afvalzak. Kleine afvalzakjes krijg je bij de chauffeur van de shuttlebus, en alles wat je mee naar boven neemt, gaat weer mee naar beneden, gebruikt wc-papier ook. Op de berg zijn geen toiletten.
De rugzak
Trolltunga Active raadt voor de dagwandeling in de zomer een rugzak van ongeveer 35 liter aan, en minstens 40 liter voor een overnachting, als je ook een lakenzak, warme kleren voor de avond en een avondmaaltijd meeneemt. Een rugzak met heupband draagt een dagvracht beter dan een schoudertas. Leg er een vuilniszak in of gebruik een regenhoes: een doorweekte reservelaag is geen reserve meer.
Aan het begin en eind van het seizoen: spikes en extra warmte
Van 1 juni tot 30 september kunnen ervaren wandelaars op eigen houtje gaan; de rest van het jaar raadt Trolltunga AS een wandeling met gids aan. Ook binnen het zomervenster vragen de randen van het seizoen om meer:
- Microspikes. Trolltunga Active vraagt wandelaars aan het begin en eind van het seizoen ruimte in de rugzak te houden voor microspikes en ervoor te zorgen dat er sneeuwschoenen op vastgesnoerd kunnen worden. Bij een tocht met gids krijg je de spikes of sneeuwschoenen als dat nodig is.
- Warmere lagen. Al half oktober kan er sneeuw blijven liggen, en sneeuwbuien kunnen eerder komen. Neem een warme muts, een tweede paar handschoenen en een warmere middenlaag mee.
- Regenkleding, altijd. Zijn regen en lage temperaturen voorspeld, dan voegt Trolltunga Active een wollen basislaag, een warme middenlaag, een waterdichte overbroek, reservesokken, een muts en handschoenen toe.
Voor een wandeling in de winter of het voorjaar verandert de lijst weer; zie Trolltunga in de winter.
Wat je thuislaat
Gewicht kost energie. Dit hoeft niet mee:
- Katoenen spijkerbroeken en hoodies. Zwaar als ze nat zijn, koud als ze nat zijn.
- Een grote cameratas, tenzij fotograferen het doel van de dag is. Met een telefoon maak je de klassieke foto.
- Een drone, tenzij je de regels kent en de drukte het toelaat. Trolltunga AS raadt drones sterk af; zie de fotogids voor Trolltunga.
- Stickers. Trolltunga AS vraagt je die nooit op borden of informatieborden te plakken.
- Glazen flessen en alles wat je niet weer mee naar beneden wilt dragen.
Als je gaat kamperen
Een nacht op de berg betekent een tent, een warme slaapzak, een dik matje en een brander erbij, en een veel zwaardere rugzak. Trolltunga AS noemt een goed, dik slaapmatje een absolute must, omdat je veel lichaamswarmte via de grond verliest, en waarschuwt dat harde wind goedkope tenten gemakkelijk kapot kan scheuren. Open vuur is van 15 april tot 15 september verboden. De volledige lijst, en waar je je tent mag opzetten, staat in de gids over kamperen bij Trolltunga.
Uitrusting huren in Skjeggedal en Odda
Reis je licht, dan hoef je niet alles te kopen. Trolltunga AS zegt dat je wandeluitrusting kunt huren bij Trolltunga Active in Skjeggedal, en dat er in Odda verschillende sportwinkels zijn. Volgens Trolltunga Active kun je ter plaatse regenjassen en -broeken, wandelschoenen en rugzakken huren. Huur de dag ervoor in plaats van op de ochtend van de wandeling, zodat je schoenen kunt passen en een rugzak kunt afstellen.
Bij de tochten met gids hoort een deel van de uitrusting. De zomerwandeling van Trolltunga Active is inclusief wandelstokken en, als dat nodig is, microspikes of sneeuwschoenen; bij de overnachting horen een warme slaapzak en een lakenzak. Een gids controleert bij de start ook je kleding, een goed vangnet als je twijfelt. Je kunt de mogelijkheden vergelijken op de pagina met tochten, en de gids over tochten met gids legt uit waarin ze verschillen.
Voordat je de auto uit stapt: een laatste controle
De parkeerwachters en bergrangers van Trolltunga controleren of wandelaars goed gekleed zijn en genoeg eten en water bij zich hebben, en dat heeft al veel blessures voorkomen. Doe dezelfde controle zelf bij P2 of P3:
- Weersverwachting bekeken: geen harde wind, zware regen of mist.
- Wol aan, katoen uit. Regenjas en overbroek ingepakt.
- Eten voor de hele dag, plus extra. Waterfles vol.
- Hoofdlamp, EHBO-set, telefoon opgeladen, kaart gedownload.
- Muts, handschoenen, zonnebril, zonnebrandcrème.
- Iemand kent je plan en weet wanneer je terug denkt te zijn.
- Je weet hoe laat de laatste shuttle vanaf P3 naar beneden gaat (zie naar Trolltunga).
Veelgestelde vragen
Wat trek ik aan voor de wandeling naar Trolltunga?
Een wollen basislaag, een isolerende middenlaag en daaroverheen een waterdichte, winddichte jas en broek, met stevige, ingelopen wandelschoenen en wollen sokken. Trolltunga AS raadt het hele jaar door wol aan en noemt waterdichte en winddichte buitenkleding een must.
Kan ik op sneakers naar Trolltunga wandelen?
Dat wordt afgeraden. Het pad gaat over rots, moeras, modder en water, en tot eind juni kan er sneeuw liggen. Trolltunga AS raadt stevige wandelschoenen aan, en de meest voorkomende blessure op het pad is een verstuikte enkel.
Hoeveel water neem ik mee naar Trolltunga?
Begin met minstens 1,5 liter, gevuld bij P2 Skjeggedal, en vul bij uit stromende beekjes na de eerste noodhut bij Floren. Drink geen water bij de hutgebieden, en drink meer op warme dagen.
Kan ik wandeluitrusting huren voor Trolltunga?
Ja. Trolltunga Active in Skjeggedal verhuurt regenjassen en -broeken, wandelschoenen en rugzakken, en in Odda zijn verschillende sportwinkels.
Heb ik een hoofdlamp nodig voor Trolltunga?
Ja. Trolltunga AS vraagt elke wandelaar er een mee te nemen, omdat de afdaling zwaar kan zijn als je moe bent, en de dagen na augustus snel korter worden.